Incoterms®2020 – gestia transportowa

 In Incoterms, Incoterms 2020

Problem gestii transportowej i jej znaczenia w interpretacji zobowiązań wynikających z umowy przewozu, istniał w zakresie reguł Incoterms od początku ich istnienia. Występuje on, zatem również w obecnej wersji Incoterms®2010 jak i w nowej, która wejdzie w życie 1 stycznia 2020 r., tj. Incoterms®2020.

Co oznacza pojęcie gestia transportowa?

Gestia transportowa – są to zastrzeżone w kontrakcie sprzedaży towaru, prawo i obowiązek zorganizowania transportu i pokrycia jego kosztów, wynikających z warunków kontraktu w obrocie zagranicznym lub umowy sprzedaży w obrocie krajowym

Posiadanie gestii transportowej oznacza:

  • W sprzedaży (eksport) – sprzedawanie towaru wraz z opłaceniem kosztów transportu na zasadzie „jak najdalej”, np. w transporcie lądowym – CIP, w transporcie morskim i śródlądowym – CIF,
  • Przy zakupie (import) – kupowanie towaru „jak najbliżej” miejsca produkcji lub wysyłki, np. posiłkując się regułą FOB lub FCA.

Należy wziąć pod uwagę, że gestia transportowa może mieć różny zasięg. Może to być np. obowiązek zorganizowania przewozu zakontraktowanego towaru, do miejsca przeznaczenia lub portu przeznaczenia w kraju nabywcy towaru na koszt i ryzyko sprzedającego lub kupującego. W każdej z tych sytuacji, zasięg gestii transportowej sprzedającego (eksportera) lub kupującego (importera) jest różny.

Należy również pamiętać, że o własnej gestii transportowej mówimy wówczas, gdy należy ona do nas, (jako sprzedającego lub kupującego). Będzie zatem traktowana, jako obowiązek zorganizowania transportu zakontraktowanego towaru i pokrycia jego kosztów na głównym, zasadniczym (dłuższym) odcinku drogi przewozu towaru.

1. Posiadający gestię transportową ma, więc potencjalne prawo wyboru:

  • Gałęzi transportu (transport drogowy, kolejowy, morski, wodny śródlądowy i lotniczy bądź transport multimodalny łączący ze sobą wymienione wyżej gałęzie),
  • Rodzaju transportu (np. przewóz linią regularną lub wyczarterowanym środkiem transportu),
  • Trasy przewozu (uwzględniając np. konkretne przejścia graniczne o ile występują),
  • Przewoźnika,
  • Środka transportowego,
  • Miejsca lub portu załadunku i/lub rozładunku,
  • Spedytora,
  • Maklera frachtującego, który w przypadku ładunków masowych (np. węgiel, ropa naftowa, rudy metali, zboża, itp.) pośredniczy w czarterze całego statku lub jego części od armatora i w zawarciu stosownej umowy czarterowej,
  • Ubezpieczyciela lub jego agenta, (gdy dany podmiot posiada również oprócz gestii transportowej, gestię ubezpieczeniową),
  • Terminu dostawy zakontraktowanego towaru.

Możliwość wyboru każdego z tych elementów może być de facto dosyć ograniczona w aspekcie praktycznym, wynikającym z konkretnych sytuacji.

2. Korzyści o specyficznym charakterze związane z posiadaniem gestii transportowej:

  • Zapewnienie bezpośredniego wpływu na wykonanie zobowiązań wynikających z zawartego kontraktu (umowy) sprzedaży towaru, oraz na proces realizacji transportu towaru,
  • Wykorzystanie własnych środków transportowych,
  • Zarabianie na różnicy między frachtem wkalkulowanym w cenę towaru a frachtem rzeczywistym.

3. Przyczyny ograniczeń w wyborze każdego elementu składającego się na gestię transportową:

  • Ustalenia kontraktowe (baza dostawy, np. ze zbioru Incoterms®2020);
  • Warunki panujące na danym rynku (brak możliwości wyboru ubezpieczyciela, maklera frachtującego, np. ze względu na monopolizację rynku);
  • Zarządzenia władz państwowych lub wynikające z dwu – i wielostronnych umów o wolnym handlu (np. nakaz ubezpieczenia towaru w konkretnej, krajowej instytucji ubezpieczeniowej, bądź zastrzeżenie określonej części przewozów w ramach własnego obrotu towarowego z zagranicą, dla własnej floty krajowej, bądź podobnych flot krajowych partnerów kontraktu (umowy) sprzedaży.

4. Zakres wykorzystania przysługującej gestii transportowej

  • I. Gestia transportowa należy do kupującego w formułach z grupy F (np. FAS, FOB, FCA, itp.);
  • II. Gestia transportowa należy do sprzedającego w formułach z grupy C i D (np. CPT, CIP, CFR, CIF, DAP, DPU, DDP);
  • III. Pełna gestia transportowa przysługuje:
    • Sprzedającemu – w ramach reguł Incoterms®2020: CPT, CIP, DAP, DPU i DDP;
    • Kupującemu – w ramach reguł Incoterms®2020: EXW, FCA.


Nowa Książka Incoterms Renanconsulitng

Szczegółowa analiza porównawcza obowiązków stron: sprzedającego/kupującego, w ramach obecnej oraz nowej wersji reguł handlowych, wraz z konkretnymi przykładami ich stosowania w praktyce handlowej, zostanie przedstawiona w formie publikacji książkowej: „Międzynarodowe/krajowe reguły handlowe. Zasady i praktyka stosowania” Wymieniona publikacja ukaże się w grudniu 2019 r. Szczegóły już wkrótce!

W międzyczasie zapraszamy do zapoznania się z naszą pełną ofertą i artykułami dotyczącymi nowej wersji Incoterms®2020.


Andrzej Blajer
© Copyright by Andrzej Blajer

Recommended Posts

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Napisz do nas!

Napisz do nas a skontaktujemy się z Tobą najszybciej jak to możliwe.

Start typing and press Enter to search